Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε τη διαδικτυακή εμπειρία σας. Mε τη χρήση του ιστότοπου, αποδέχεστε τους όρους χρήσης τους. Μάθετε περισσότερα

Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD): Όταν το παρελθόν επιστρέφει

Συγραφέας admin 16/02/2026 0 Σχόλια ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ,

 

Η Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Post-Traumatic Stress Disorder – PTSD) είναι μια ψυχική διαταραχή που μπορεί να εμφανιστεί μετά από την έκθεση ενός ατόμου σε ένα τραυματικό γεγονός. Τέτοια γεγονότα περιλαμβάνουν φυσικές καταστροφές, σοβαρά ατυχήματα, πολεμικές εμπειρίες, σεξουαλική ή σωματική κακοποίηση, αλλά και την απειλή σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, είτε βιώνεται άμεσα είτε ως μάρτυρας. Παρότι το στρες μετά από ένα τραύμα είναι φυσιολογική αντίδραση, στο PTSD τα συμπτώματα επιμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και επηρεάζουν ουσιαστικά την καθημερινή λειτουργικότητα του ατόμου.

 

Τι είναι το ψυχικό τραύμα;

Το ψυχικό τραύμα προκύπτει όταν ένα γεγονός υπερβαίνει την ικανότητα του ατόμου να το επεξεργαστεί συναισθηματικά. Ο εγκέφαλος μπαίνει σε κατάσταση «επιβίωσης», ενεργοποιώντας μηχανισμούς άμυνας όπως η πάλη, η φυγή ή το «πάγωμα». Στο PTSD, αυτοί οι μηχανισμοί παραμένουν ενεργοί ακόμα και όταν ο κίνδυνος έχει περάσει.

 

Τα Συμπτώματα της Μετατραυματικής Διαταραχής

  • Αποπροσωποποίηση
  • Flashbacks (επαναλαμβανόμενες και έντονες εικόνες από το γεγονός)
  • Έντονες προσπάθειες αποφυγής δυσάρεστων συμπτωμάτων (χρήση ουσιών, αλκοόλ)
  • Έντονο συναισθηματικό μούδιασμα.
  • Υπερδιέγερση (κρίσεις πανικού, οργή, θυμός, αίσθημα έντονης ταραχής)
  • Έντονο άγχος (ανησυχία, εμμονές, καταναγκασμοί)
  • Έντονη κατάθλιψη (απελπισία, απώλεια αυτοπεποίθησης, κινητοποίησης, ή νοήματος για τη ζωή).

Συναισθηματικές Αντιδράσεις

  • Σοκ
  • Τρόμος
  • Ευερεθιστότητα
  • Απόδοση ευθυνών
  • Θυμός
  • Ενοχή
  • Στεναχώρια, λύπη
  • Συναισθηματικό μούδιασμα
  • Αβοηθητότητα
  • Απώλεια ευχαρίστησης από συνηθισμένες δραστηριότητες
  • Απώλεια ευχάριστων συναισθημάτων

Γνωσιακές Αντιδράσεις

  • Συγκέντρωση
  • Αποφασιστικότητα
  • Μνήμη
  • Εμπιστοσύνη
  • Σύγχυση
  • Εφιάλτες
  • Αυτοπεποίθηση
  • Αυτο-αποτελεσματικότητα
  • Απόδοση ευθυνών
  • Εμμονές
  • Ανησυχία
  • Ταραχή

Σωματικές Αντιδράσεις

  • Κούραση, εξόντωση
  • Αϋπνία
  • Ταχυκαρδία
  • Υπερδιέγερση
  • Φυσικός πόνος
  • Μειωμένη σωματική άμυνα
  • Πονοκέφαλοι
  • Γαστρεντερολογικές διαταραχές
  • Μειωμένη πείνα
  • Μειωμένη libido
  • Ευπάθεια σε ασθένειες

 

Ποιες είναι οι επιπτώσεις στις διαπροσωπικές σχέσεις του ατόμου;

  • Αυξημένη ένταση
  • Απομόνωση
  • Μειωμένο αίσθημα εγγύτητας
  • Μειωμένη εργασιακή απόδοση
  • Μειωμένη σχολική απόδοση
  • Μειωμένο αίσθημα ικανοποίησης
  • Μειωμένο αίσθημα εμπιστοσύνης
  • Εξωτερίκευση απόδοσης ευθυνών
  • Εξωτερίκευση ευαλωτότητας
  • Αίσθημα απόρριψης - εγκατάλειψης
  • Υπέρ – προστατευτικότητα

 

Ποιοι είναι πιο ευάλωτοι;

Δεν αναπτύσσουν όλοι PTSD μετά από ένα τραύμα. Παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης είναι:

  • Έλλειψη συναισθηματικής υποστήριξης
  • Έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης
  • Παράγοντες όπως κούραση, κρύο, πείνα, φόβος, αβεβαιότητα, απώλεια, απομάκρυνση και άλλοι ψυχολογικοί παράγοντες
  • ∆υσκολίες στον τόπο του γεγονότος
  • Ελλιπής πληροφόρηση για τη φύση και τις αιτίες του συμβάντος
  • Ελλιπείς δεξιότητες χειρισμού στρεσογόνων καταστάσεων
  • Αποδιοργάνωση των πηγών βοήθειας

 

Η θεραπεία ως δρόμος επανασύνδεσης

Το PTSD θεραπεύεται.

Η ψυχοθεραπεία αποτελεί τον βασικό πυλώνα αντιμετώπισης, με προσεγγίσεις όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία που βοηθά στην επεξεργασία δυσλειτουργικών σκέψεων και αντιδράσεων και η EMDR (Απευαισθητοποίηση και Επανεπεξεργασία μέσω Οφθαλμικών Κινήσεων που εστιάζει στην επεξεργασία των τραυματικών αναμνήσεων.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η φαρμακευτική αγωγή λειτουργεί υποστηρικτικά.

Πέρα από τις θεραπευτικές τεχνικές, καθοριστικό ρόλο παίζουν η κατανόηση, η αποδοχή και η αίσθηση ασφάλειας μέσα στη θεραπευτική σχέση.

Το τραύμα δεν είναι ταυτότητα

Ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα είναι ότι το PTSD δεν ορίζει το άτομο. Είναι μια αντίδραση σε μια εμπειρία που ξεπέρασε τα όρια αντοχής του ψυχισμού. Με τη σωστή υποστήριξη, το τραύμα μπορεί να ενσωματωθεί στην προσωπική ιστορία χωρίς να κυριαρχεί σε αυτή.

Η επούλωση δεν σημαίνει λήθη· σημαίνει ότι το παρελθόν παύει να ελέγχει το παρόν.

 

Η Βίκυ Μαρούλη είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια με ειδίκευση στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία και μεταπτυχιακό στην Ανάλυση Συμπεριφοράς. Έχει εκπαιδευτεί και στην Ενσυνειδητότητα (Mindfulness) ως mindfulness instructor. Μοιράζεται μαζί μας τις επιστημονικές της γνώσεις και την θεραπευτική της εμπειρία μέσα από μια ολιστική προσέγγιση για την ανάπτυξη του εαυτού και την βελτίωση της ποιότητας ζωής μας.