Η πρώτη περίοδος αποτελεί ένα φυσιολογικό στάδιο της εφηβείας. Όταν, όμως, εμφανιστεί χωρίς το παιδί να γνωρίζει τι συμβαίνει, μπορεί να προκαλέσει φόβο, αμηχανία ή ντροπή. Μια ήρεμη και ειλικρινής συζήτηση βοηθά την κόρη σου να κατανοήσει το σώμα της και να αισθανθεί προετοιμασμένη.

Τι είναι η περίοδος με απλά λόγια;

Ο εμμηνορροϊκός κύκλος ελέγχεται από ορμόνες που προετοιμάζουν κάθε μήνα το σώμα για μια πιθανή εγκυμοσύνη. Το εσωτερικό της μήτρας δημιουργεί ένα στρώμα πλούσιο σε αίμα και θρεπτικά συστατικά. Όταν δεν υπάρξει εγκυμοσύνη, αυτό το στρώμα αποβάλλεται μέσω του κόλπου. Αυτή είναι η περίοδος.

Για να το εξηγήσεις πιο απλά, μπορείς να πεις:

«Κάθε μήνα, το σώμα δημιουργεί μέσα στη μήτρα ένα μαλακό στρωματάκι. Όταν δεν το χρειάζεται, το αποβάλλει μαζί με λίγο αίμα από τον κόλπο. Αυτό ονομάζεται περίοδος και είναι μια φυσιολογική λειτουργία του σώματος».

Χρησιμοποίησε απλές αλλά σωστές λέξεις, όπως «μήτρα», «κόλπος» και «περίοδος». Έτσι το παιδί μαθαίνει να μιλά για το σώμα του χωρίς φόβο ή ντροπή.

1. Γιατί είναι καλύτερο να μιλήσεις πριν από την πρώτη περίοδο;

Η ενημέρωση είναι καλό να ξεκινά πριν εμφανιστεί η πρώτη περίοδος. Δεν χρειάζεται να περιμένεις μια συγκεκριμένη ηλικία ούτε να οργανώσεις μία μεγάλη και επίσημη συζήτηση. Μπορείς να αξιοποιήσεις καθημερινές αφορμές, όπως μια διαφήμιση ή την αγορά προϊόντων περιόδου, και να ρωτήσεις πρώτα: «Τι γνωρίζεις ήδη για την περίοδο;».

Η πρώτη περίοδος εμφανίζεται κατά μέσο όρο γύρω στα 12 χρόνια, συχνά περίπου δύο με τρία χρόνια μετά την έναρξη της ανάπτυξης του στήθους. Η χρονική στιγμή, όμως, διαφέρει από παιδί σε παιδί. Μερικούς μήνες πριν μπορεί να εμφανιστούν λευκές ή διάφανες κολπικές εκκρίσεις, οι οποίες συνήθως αποτελούν φυσιολογικό μέρος της εφηβείας. 

Το σημαντικό είναι η συζήτηση να παραμένει ανοιχτή. Μικρές κουβέντες με τον χρόνο είναι συχνά πιο αποτελεσματικές από μία μοναδική «σοβαρή συζήτηση».

2. Πώς να εξηγήσεις τι θα συμβεί στο σώμα της

Προετοίμασέ τη για όσα μπορεί να δει και να αισθανθεί:

  • Το αίμα μπορεί να είναι κόκκινο, καφέ ή ροζ.
  • Η πρώτη περίοδος μπορεί να είναι πολύ ελαφριά και να μοιάζει με μικρό λεκέ.
  • Μπορεί να αισθανθεί ήπιες κράμπες χαμηλά στην κοιλιά, κούραση ή αλλαγές στη διάθεση.
  • Οι πρώτοι κύκλοι μπορεί να είναι ακανόνιστοι, καθώς το ορμονικό σύστημα ακόμη ωριμάζει.
  • Η περίοδος διαρκεί συνήθως από δύο έως επτά ημέρες. 

Απόφυγε εκφράσεις όπως «αρρώστησα», «βρώμικο αίμα» ή «τώρα έγινες γυναίκα». Η περίοδος δεν είναι ασθένεια, ούτε σημαίνει ότι ένα παιδί έγινε ξαφνικά ενήλικο. Προτίμησε ένα καθησυχαστικό μήνυμα:

«Το σώμα σου μεγαλώνει με τον δικό του ρυθμό. Δεν υπάρχει τίποτα κακό ή ντροπιαστικό και μπορείς πάντα να μου μιλήσεις».

3. Σερβιέτες, υγιεινή και πιθανές διαρροές

Η πρακτική προετοιμασία είναι εξίσου σημαντική με τη θεωρία. Δείξε της πώς ανοίγει, τοποθετείται και απορρίπτεται μια σερβιέτα. Εξήγησέ της ότι πρέπει να την ελέγχει τακτικά και να την αλλάζει κάθε λίγες ώρες ή νωρίτερα, εάν έχει γεμίσει, ακολουθώντας τις οδηγίες του προϊόντος.

Η περιοχή καθαρίζεται απαλά εξωτερικά με νερό και, εφόσον χρησιμοποιείται, ένα ήπιο προϊόν χωρίς άρωμα. Δεν χρειάζονται κολπικές πλύσεις ή αρωματικά προϊόντα, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό. Το καθημερινό μπάνιο, η καθαριότητα των χεριών πριν και μετά την αλλαγή και τα καθαρά εσώρουχα είναι αρκετά.

Ετοιμάστε μαζί ένα μικρό νεσεσέρ για το σχολείο με:

  • Δύο ή τρεις σερβιέτες
  • Ένα καθαρό εσώρουχο
  • Χαρτομάντιλα
  • Ένα μικρό σακουλάκι για τυχόν λερωμένα ρούχα

Εξήγησέ της ότι οι διαρροές συμβαίνουν και δεν αποτελούν λόγο ντροπής. Ένα εφεδρικό εσώρουχο και ένα φούτερ που μπορεί να δέσει προσωρινά γύρω από τη μέση είναι δύο απλές λύσεις.

4. Τι να της πεις εάν η πρώτη περίοδος εμφανιστεί στο σχολείο

Ένα συγκεκριμένο σχέδιο μπορεί να μειώσει σημαντικά το άγχος της:

«Αν δεις αίμα στο εσώρουχό σου, θυμήσου ότι δεν έχει συμβεί κάτι κακό. Χρησιμοποίησε τη σερβιέτα που έχεις στην τσάντα σου. Αν δεν έχεις, ζήτησε βοήθεια από μια εκπαιδευτικό, τη σχολική νοσηλεύτρια ή κάποιον άλλο ενήλικα που εμπιστεύεσαι. Μπορείς επίσης να με καλέσεις».

Θα τη βοηθήσει να γνωρίζει εκ των προτέρων πού βρίσκονται οι τουαλέτες, σε ποια εκπαιδευτικό μπορεί να απευθυνθεί και εάν το σχολείο διαθέτει προϊόντα περιόδου. Η προετοιμασία δεν σημαίνει ότι πρέπει να ανησυχεί· σημαίνει ότι γνωρίζει τι να κάνει.

5. Πότε χρειάζεται να συμβουλευτείτε γιατρό;

Οι ακανόνιστοι κύκλοι είναι συχνοί κατά τα πρώτα χρόνια. Χρειάζεται, όμως, να επικοινωνήσετε με παιδίατρο ή γυναικολόγο όταν:

  • Η περίοδος εμφανιστεί πριν από την ηλικία των 8 ετών.
  • Δεν έχει εμφανιστεί μέχρι τα 15 χρόνια ή δεν υπάρχουν σημάδια εφηβείας μέχρι τα 13.
  • Η αιμορραγία διαρκεί περισσότερο από επτά ημέρες.
  • Χρειάζεται αλλαγή σερβιέτας ή ταμπόν σε λιγότερο από δύο ώρες ή το προϊόν γεμίζει κάθε ώρα για αρκετές συνεχόμενες ώρες.
  • Ο πόνος είναι έντονος και εμποδίζει το σχολείο, τον ύπνο ή τις καθημερινές δραστηριότητες.
  • Υπάρχουν ζάλη, δύσπνοια, έντονη αδυναμία, λιποθυμική τάση ή ασυνήθιστη ωχρότητα.
  • Η περίοδος σταματήσει για τρεις μήνες ή περισσότερο, χωρίς γνωστή αιτία.

Η πολύ έντονη αιμορραγία μπορεί να συνδέεται με αναιμία ή, σπανιότερα, με κάποια διαταραχή της πήξης και γι’ αυτό χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. 

Μια συζήτηση που δεν τελειώνει εδώ

Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις όλες τις απαντήσεις. Αν σε ρωτήσει κάτι που δεν γνωρίζεις, μπορείς απλώς να πεις: «Δεν είμαι σίγουρη, αλλά μπορούμε να το ψάξουμε μαζί ή να ρωτήσουμε τον γιατρό μας».

Στόχος δεν είναι να κάνεις μία τέλεια συζήτηση. Στόχος είναι να δημιουργήσεις ένα ασφαλές περιβάλλον, μέσα στο οποίο η κόρη σου θα μπορεί να εκφράζει τις απορίες και τις ανησυχίες της. Με σωστή ενημέρωση, πρακτική προετοιμασία και ανοιχτή επικοινωνία, η πρώτη περίοδος μπορεί να αντιμετωπιστεί ως αυτό που πραγματικά είναι: ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης.


Πηγές