Σχέσεις εξ᾽ αποστάσεως: Προκλήσεις και Λύσεις

Σύντροφοι σε διαφορετικές πόλεις ή χώρες, σύντροφοι που μπορεί να γνωρίστηκαν από κοντά και στη συνέχεια να μετακόμισαν σε διαφορετικά μέρη ή που  γνωρίστηκαν εξ᾽ αρχής σε συνθήκες απόστασης. Διαφορετικά μέρη διαβίωσης λόγω σπουδών, εργασίας, δεσμεύσεων με μία κοινή παράμετρο: την φυσική απόσταση για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Πρόκληση, απειλή, ψυχική δοκιμασία, ευκολία, αποφυγή, αναζωογόνηση της σχέσης; Για κάθε άτομο και κάθε σχέση μπορεί να ισχύει κάτι διαφορετικό, με διαφορετικές εσωτερικές διεργασίες που οδηγούν ή συντηρούν μια σχέση εξ᾽ αποστάσεως.

Οι εσωτερικές διεργασίες

Ένας σύντροφος που νιώθει ανασφάλεια για να δεσμευτεί, που φοβάται ότι μέσα σε μία σχέση διακυβεύεται το αίσθημα ελευθερίας και αυτονομίας του, βρίσκει διέξοδο σε μια σχέση εξ᾽ αποστἀσεως. Γίνεται ένα πειραματικό πεδίο χωρίς πολλές δεσμεύσεις, όπου η απόσταση δημιουργεί το αίσθημα ασφάλειας για να διαπιστώσει αν μπορεί να εμπλακεί περισσότερο στη συνέχεια.

Για ένα άτομο που νιώθει ανεπαρκές με τον εαυτό του, μπορεί μια σχέση εξ᾽ αποστάσεως να μετριάζει το αίσθημα ανεπάρκειας.

Για άλλους, μπορεί να αποτελεί μια συνειδητή κοινή επιλογή για λόγους που και οι δύο σύντροφοι συμφωνούν, κι έτσι η σχέση εξ᾽ αποστάσεως δύναται να λειτουργήσει ικανοποιητικά.

Προκλήσεις

Μπορεί να διατηρηθεί μια σχέση εξ᾽ αποστάσεως; Πώς λειτουργεί μια τέτοια σχέση; Μπορεί μια σχέση εξ᾽ αποστάσεως να αντικαταστήσει μια σχέση χωρίς απόσταση; Πόσο συχνά πρέπει να συναντιέται κάποιος; Τελειώνει αναγκαστικά μια τέτοια σχέση ή είναι δυνατόν να συνεχιστεί;

Οι κύριες προκλήσεις:

• Έλλειψη φυσικής παρουσίας

Η απουσία επαφής και καθημερινής συνύπαρξης μπορεί να οδηγήσει σε συναισθηματική απόσταση. Η φυσική επαφή με τον σύντροφο ενισχύει το αίσθημα ασφάλειας και συχνά βοηθά πιο εύκολα στην επίλυση των συγκρούσεων.

• Ανασφάλεια

Η απόσταση πολλές φορές εντείνει την ανασφάλεια και τις αμφιβολίες. Η έλλειψη άμεσης επικοινωνίας διογκώνει τις δυσκολίες.

• Διαφορετική καθημερινότητα

Όταν οι σύντροφοι διαμένουν σε διαφορετικά μέρη, υπάρχουν αποκλίσεις στην ώρα, στις συνήθειες, στην καθημερινότητα που μπορούν να δυσκολέψουν την επικοινωνία και να προκαλέσουν κούραση και απομάκρυνση.

• Εξιδανίκευση της σχέσης

Η φυσική απόσταση μπορεί να λειτουργήσει και αντίστροφα, στην ιδανικοποίηση του συντρόφου.

Οι σύντροφοι λοιπόν, καλούνται να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες για να διατηρήσουν την εγγύτητα, να φροντίζουν ο ένας τον άλλον και να επιλύουν τις συγκρούσεις με υγιή τρόπο.

Ψυχολογικές στρατηγικές και λύσεις

• Εμπιστοσύνη και συναισθηματική ασφάλεια

Η εμπιστοσύνη δεν είναι δεδομένη, όπως και στις σχέσεις χωρίς απόσταση. Καλλιεργείται μέσα από συνέπεια, σεβασμό και ειλικρίνεια. Όσο πιο ασφαλής νιώθει ο καθένας συναισθηματικά, τόσο μικρότερη η ανάγκη ελέγχου ή δυσπιστἰας.

• Συστηματική και ποιοτική επικοινωνία

Η επικοινωνία είναι ο βασικός πυλώνας. Όχι μόνο μέσω καθημερινών μηνυμάτων, αλλά και μέσω ουσιαστικών συζητήσεων που αφορούν συναισθήματα, στόχους και ανησυχίες. Σημαντικό είναι να υπάρχει ειλικρίνεια και ανοιχτότητα  και όχι απλή ανταλλαγή πληροφοριών.

• Ρεαλιστικές προσδοκίες

Κάθε σχέση εξ αποστάσεως έχει περιορισμούς. Η αποδοχή της κατάστασης μειώνει την ένταση και ενισχύει την ώριμη σύνδεση

.

• Κοινός προγραμματισμός

Ο σχεδιασμός μελλοντικών συναντήσεων, ταξιδιών και μελλοντικού πλάνου δημιουργούν αίσθηση σταθερότητας και προοπτικής.

• Διατήρηση προσωπικής ζωής

Η αυτονομία είναι απαραίτητη. Η σχέση εξ αποστάσεως μπορεί να γίνει πιο υγιής όταν και οι δύο σύντροφοι συνεχίζουν να εξελίσσονται ατομικά, διατηρώντας ενδιαφέροντα, φίλους και επαγγελματικούς στόχους.

Οι σχέσεις εξ᾽ αποστάσεως έχουν προκλήσεις, όπως κάθε είδους σχέση. Το κίνητρο των συντρόφων (για ποιους λόγους είναι μαζί), η κοινή προοπτική, η συχνή και ανοιχτή επικοινωνία, η εμπιστοσύνη μπορούν να ενδυναμώσουν μια σχέση, καθώς οι σύντροφοι μαθαίνουν να επενδύουν σε βαθύτερη συναισθηματική σύνδεση αντί της φυσικής εγγύτητας. Και αν το παρατηρήσουμε λίγο πιο καθαρά, όλα αυτά τα στοιχεία είναι τα υγιή στοιχεία που πρέπει να αναπτύσσονται σε κάθε ποιοτική σχέση ανεξάρτητα από την ύπαρξη μιας μεγάλης απόστασης.

Η Βίκυ Μαρούλη είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια με ειδίκευση στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία και μεταπτυχιακό στην Ανάλυση Συμπεριφοράς. Έχει εκπαιδευτεί και στην Ενσυνειδητότητα (Mindfulness) ως mindfulness instructor. Μοιράζεται μαζί μας τις επιστημονικές της γνώσεις και την θεραπευτική της εμπειρία μέσα από μια ολιστική προσέγγιση για την ανάπτυξη του εαυτού και την βελτίωση της ποιότητας ζωής μας.