Η δύναμη της ευγνωμοσύνης. Πώς επιδρά στην ψυχολογία μας;

Πόσες φορές μέσα στη μέρα σταματάς για να σκεφτείς κάτι θετικό που έγινε ή που έχεις στη ζωή σου; Από το πιο μικρό μέχρι το πιο μεγάλο. Οι γρήγοροι ρυθμοί της καθημερινότητας μας κάνουν να λειτουργούμε στον αυτόματο πιλότο και απλά να κάνουμε πράγματα χωρίς επίγνωση και χωρίς να τα νιώθουμε. Ο τρόπος που έχουμε επίσης, εκπαιδεύσει τον εγκέφαλό μας, εστιάζει σε αυτό που πήγε στραβά, στο αρνητικό, σε αυτά που μας λείπουν.

Τι είναι όμως η ευγνωμοσύνη;

Η ευγνωμοσύνη είναι η αναγνώριση και η εκτίμηση του καλού, του θετικού στη ζωή μας. Μπορεί να αφορά πολύ μικρά πράγματα όπως, ο καφές μου που ήπια το πρωί και τον απόλαυσα ή η θέα του ήλιου από το παράθυρό μου, αλλά και πιο αφηρημένα και σημαντικά πράγματα όπως, η υγεία μας, οι άνθρωποι που υπάρχουν στη ζωή μας. Ευγνωμοσύνη δε σημαίνει άρνηση των δυσκολιών, αλλά εστίαση σε στοιχεία της ζωής μας που τη νοηματοδοτούν και την κάνουν να αξίζει.

Γιατί η ευγνωμοσύνη είναι τόσο σημαντική;

Η ευγνωμοσύνη δεν είναι απλά μια ευγενική πράξη ή μια θετική σκέψη. Είναι μια στάση ζωής και ένας τρόπος να αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, τους γύρω μας, τον κόσμο συνολικά και φυσικά ολόκληρη τη ζωή. Η ματιά στη ζωή μέσα από την ευγνωμοσύνη μας κάνει να δίνουμε μεγαλύτερη αξία στις σχέσεις, στις εμπειρίες μας και στις μικρές στιγμές ή πράγματα που πολλές φορές τα θεωρούμε δεδομένα. Επηρεάζει λοιπόν, τον τρόπο που λειτουργούμε ψυχολογικά και συναισθηματικά και βιώνουμε την πληρότητα ακόμα και μέσα στις δυσκολίες.

Τα οφέλη της ευγνωμοσύνης

Όλο και περισσότερες έρευνες στρέφονται προς τα οφέλη της ευγνωμοσύνης και δείχνουν ότι η καλλιέργεια της ευγνωμοσύνης βοηθά:

• Στη μείωση του άγχους και της κατάθλιψης. Η αναγνώριση του καλού και του θετικού γύρω μας, επηρεάζει τον τρόπο που σκεφτόμαστε. Άρα, εκπαιδεύουμε το νου μας να σκέφτεται πιο θετικά και να μην εστιάζει σε αρνητικές σκέψεις.
• Στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας. Η καλλιέργεια της ευγνωμοσύνης στη ζωή μας, δείχνει ότι χτίζει και την ικανότητα να ανταπεξερχόμαστε καλύτερα σε στρεσογόνες καταστάσεις.
• Στη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Οι πρακτικές ευγνωμοσύνης έχουν συσχετιστεί με βαθύτερο και πιο ποιοτικό ύπνο.
• Στην αύξηση της διάθεσης και της χαράς. Η ύπαρξη θετικών σκέψεων και μιας πιο θετικής στάσης ζωής, φέρνει περισσότερα συναισθήματα ικανοποίησης και πληρότητας.
• Στη βελτίωση κάθε είδους σχέσης. Όταν εκφράζουμε ευγνωμοσύνη προς τους άλλους, αλλά και όταν τη βιώνουμε σε σχέση με τους άλλους, ενισχύουμε την εμπιστοσύνη και τον αλληλοσεβασμό δημιουργώντας ένα θετικότερο κλίμα αλληλεπίδρασης.

Πώς καλλιεργείται πρακτικά η ευγνωμοσύνη;

• Ημερολόγιο ευγνωμοσύνης. Κατάγραψε καθημερινά 3 πράγματα για τα οποία νιώθεις ευγνώμων. Μπορεί να είναι το ότι είδες το λουλούδι στη βεράντα σου ανθισμένο, που μίλησες στο τηλέφωνο με έναν φίλο που είχες καιρό, που είσαι υγιής και μπορείς να περπατάς. Ονόμασε, αν θέλεις, το σημειωματάριό σου ῾Τετράδιο Θαυμάτων῾. Παρατήρησε τις σκέψεις, τα συναισθήματα και την συμπεριφορά σου από την στιγμή που θα εντάξεις αυτή την πρακτική στην καθημερινότητά σου.
• Πρακτική των ῾10 δαχτύλων῾. Η εξέλιξη της παραπάνω πρακτικής είναι να εκπαιδεύσεις το νου σου να βρίσκει 10 πράγματα για τα οποία νιώθεις ευγνώμων καθημερινά. Αν προτιμάς να μην γράφεις, επικεντρώσου τα 10 δάκτυλα των χεριών σου και άρχισε να απαριθμείς κάτι για το οποίο αισθάνεσαι ευγνώμων αντιστοιχώντας το σε κάθε δάχτυλο. Το νόημα; Μαθαίνεις να βρίσκεις ακόμα περισσότερα πράγματα εστιάζοντας και σε πιο μικρά, απλά καθημερινά πράγματα.
• Τυχαίες πράξεις ευγνωμοσύνης. Δείξε την ευγνωμοσύνη σου καθημερινά σε γνωστά ή άγνωστα πρόσωπα που συναντάς. Ένα «ευχαριστώ», μια καλή κουβέντα σε κάποιον ή ένα χαμόγελο είναι πράξεις που αν τις εντάξεις στην καθημερινότητά σου, σε βοηθούν να καλλιεργήσεις την ευγνωμοσύνη. Παρατήρησε και πάλι τυχόν αλλαγές στον τρόπο που σκέφτεσαι, αισθάνεσαι και συμπεριφέρεσαι.
• Συνειδητή παρατήρηση. Φέρε την επίγνωσή σου σε θετικές εμπειρίες, σε στιγμές χαράς, σε όμορφα πράγματα που έχεις ή απολαμβάνεις στη ζωή σου, σε πράξεις καλοσύνης.

Σε έναν κόσμο που εξυψώνει συνεχώς τα ελλείμματα που έχουμε, που δημιουργεί διαρκώς νέες ανάγκες, που μας εκπαιδεύει να βλέπουμε την απειλή ή αυτό που πήγε στραβά, η ευγνωμοσύνη μας υπενθυμίζει την αφθονία και την ομορφιά γύρω μας.

Η Βίκυ Μαρούλη είναι ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια με ειδίκευση στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία και μεταπτυχιακό στην Ανάλυση Συμπεριφοράς. Έχει εκπαιδευτεί και στην Ενσυνειδητότητα (Mindfulness) ως mindfulness instructor. Μοιράζεται μαζί μας τις επιστημονικές της γνώσεις και την θεραπευτική της εμπειρία μέσα από μια ολιστική προσέγγιση για την ανάπτυξη του εαυτού και την βελτίωση της ποιότητας ζωής μας.