Φυσικά Αντιοξειδωτικά: Η Θωράκιση των Κυττάρων ενάντια στο οξειδωτικό στρες

Τα φυσικά αντιοξειδωτικά ειναι φυσικές ουσίες που εντοπίζονται στα τρόφιμα, με στόχο την προστασία των κυττάρων απο οξειδωτικό στρες καθώς και την ενίσχυση του ανοσοποιητικου. Τα αντιοξειδωτικά εξουδετερώνουν την δράση των ελεύθερων ριζών καθώς και των τοξικών μορίων τα οποία οδηγούν σε προώρη γήρανση και στην εμφάνιση χρόνιων ασθενειών. Κατά την διαδικασία του μεταβολισμου και με την έκθεση του οργανισμού σε εξωγενείς παράγοντες όπως ρύπανση ή κάπνισμα, η εμφάνιση ελευθέρων ριζών μπορεί να συμβάλλει στην φθορά των κυττάρων.

Κατηγορίες Φυσικών Αντιοξειδωτικών

• Πολυφαινόλες (Polyphenols)

Η πιο δραστική ομάδα αντιοξειδωτικών που εντοπίζονται σε φυτικές τροφές όπως φρούτα, λαχανικά, ελαιόλαδο, τσάι, κακάο. Εξουδετερώνουν ελεύθερες ρίζες, συμβάλλουν στην ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, βοηθούν στην μείωση εμφάνισης φλεγμονών καθώς και στην διατήρηση υγιούς μικροβιώματος. Για παράδειγμα στο τσάι και την μαύρη σοκολάτα μπορούμε να βρούμε τις κατεχίνες. Οι κατεχίνες, όπως η EGCG χαρακτηρίζονται για δράση πιο ισχυρή απο των βιταμινών με οφέλη πολυεπίπεδα για τον οργανισμό, όπως ενίσχυση μεταβολισμού, καύση λίπους και μείωση σωματικου βάρους.

• Καροτενοειδή (Carotenoids)

Τα καροτενοειδή ειναι φυσικές χρωστικές ουσίες που παράγονται απο φυτά και δίνουν το χρώμα σε φρούτα και λαχανικά. Το β-καροτένιο, η λουτείνη, η ζεαξανθίνη και το λυκοπένιο ανήκουν στα καροτενοειδη. Χαρακτηρίζονται για την ισχυρή αντιοξειδωτική δράση και την θετική επίδραση στην μείωση κινδύνου εμφάνισης καρκίνων όπως μαστού και προστάτη. Η λουτεινη και ζεαξανθίνη προστατεύουν την ωχρά κηλίδα και τον αμφιβληστροειδή.

• Βιταμίνες (Vitamins)

Οργανικές ενώσεις οι οποίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην λειτουργία του μεταβολισμου, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού και διατήρηση της ενέργειας. Οι βιταμίνες διακρίνονται σε λιποδιαλυτές (A, D, E, K) που αποθηκεύονται στο ήπαρ και στον λιπώδη ιστό. Η δεύτερη κατηγορία βιταμινών ειναι οι υδατοδιαλυτές (σύμπλεγμα B+C), οι οποίες διαλύονται στο νερό και δεν αποθηκεύονται στον οργανισμό, οπότε συνίσταται η πρόσληψη μέσω τροφών.

A) Λιποδιαλυτές Βιταμίνες (A, D, E, K)

Βιταμίνη Α: Για όραση και δέρμα

Βιταμίνη D: Για οστά και ανοσοποιητικό

 Βιταμίνη E: Αντιοξειδωτική δράση για καρδιά και δέρμα.

 Βιταμίνη K: Σημαντική για την πήξη του αίματος.

B) Υδατοδιαλυτές Βιταμίνες (C + B Complex)

Βιταμίνη C: Ανοσοποιητικό και αντιοξειδωτική προστασία

Σύμπλεγμα Β: Για μεταβολισμό ενέργειας, νευρικό σύστημα και λειτουργία κυττάρων

• Τερπενοειδή

Φυσικές οργανικές ενώσεις που παράγονται απο τα φυτά. Εντοπίζονται σε βότανα όπως δεντρολίβανο, θυμάρι, σε μπαχαρικά (κανέλα, τζίντζερ) και σε φρούτα (πορτοκάλια, λεμόνια). Τα τερπένια όπως η ταξόλη αναγνωρίζονται για τις αντιφλεγμονώδεις, αντιβακτηριακήες και αντικαρκινικές ιδιότητες.

• Αλκαλοειδή

Φυσικές ενώσεις που βρίσκονται σε φρούτα και λαχανικά και έχουν ενα άτομο αζώτου και βασικό χαρακτήρα. Αλκαλοειδή είναι η καφείνη η οποία εχει διεγερτική επίδραση ενω η μορφίνη στην παπαρούνα έχει αναλγητική δράση. Επίσης τα αλκαλοειδη έχουν αντικαρκινική και αναισθητική δράση.

• Ιχνοστοιχεία (Se, Zn, Cu, Mn, Fe)

Ανόργανα χημικά στοιχεία που είναι απαραίτητα για την λειτουργία του ανθρωπινού οργανισμού αλλά η πρόσληψη τους συνίσταται σε μικρή ποσότητα. Για παράδειγμα ο Σίδηρος (Fe) μεταφέρει οξυγόνο στο αίμα και συμβάλει στην παραγωγή ενέργειας. Ο Ψευδάργυρος (Zn) χαρακτηρίζεται για την συνεισφορά του σε επούλωση πληγών, ανοσοποιητικό σύστημα και σύνθεση DNA. Τροφές όπως δημητριακά, ξηροί καρποί, πουλερικά αποτελόυν σημαντική πηγή ιχνοστοιχειών.

  Για την προστασία των κυττάρων συνίσταται ο οργανισμός να καταναλώνει τροφές που συνδυάζουν όλα τα παραπάνω αντιοξειδωτικά για ενίσχυση ανοσοποιητικου και προαστασία καρδιαγγειακου συστήματος.

Ο Βύρων Πάνου είναι χημικός εργαστηρίου σε φαρμακείο με πτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο Reading της Αγγλίας ως Χημικός. Μοιράζεται μαζί μας τις επιστημονικές του γνώσεις και την εμπειρία του στο χώρο της παρασκευής φαρμακευτικών και καλλυντικών σκευασμάτων που προωθούν οι εναλλακτικοί τρόποι θεραπειών όπως η ομοιοπαθητική και η αρωματοθεραπεία.